Pancar Suyu Tansiyonu Düşürmeye Yardımcı Olabilir.

Pancar denildiğinde çoğumuzun aklına salata ya da turşu gelir. Ancak pancarın o canlı kırmızı renginin ardında, kalp ve damar sağlığı açısından ilgi çekici bir özellik bulunuyor: Pancar, doğal nitrat bakımından oldukça zengin bir sebzedir.

Vücudumuz besinlerle aldığımız bu nitratı, damarların gevşemesine ve genişlemesine yardımcı olan nitrik okside dönüştürebiliyor. Damarlar rahatladığında kan daha kolay akıyor ve bu durum tansiyonun düşmesine katkı sağlayabiliyor.

Peki pancar suyunun bu etkisi günlük yaşamda gerçekten görülebilir mi? Nutrition Journal dergisinde yayımlanan dikkat çekici bir araştırma tam olarak bu soruya cevap aramış.

Araştırmada ne yapıldı?

Araştırmaya herhangi bir hastalığı bulunmayan 15 kadın ve 15 erkek olmak üzere toplam 30 yetişkin katıldı.

Katılımcılara bir gün yüzde 72 pancar ve yüzde 28 elma içeren bir pancar suyu, başka bir gün ise görünüşü ve tadı benzer ancak pancar içermeyen plasebo bir içecek verildi. Hangi içeceği tükettiklerini ne katılımcılar ne de ölçümleri yapan araştırmacılar biliyordu.

Araştırmanın günlük hayatı mümkün olduğunca gerçekçi yansıtması amaçlandı. Bu nedenle katılımcılardan özel bir diyet uygulamaları istenmedi. İçeceklerini tükettikten sonra yorucu egzersizlerden kaçınarak normal günlük hayatlarına devam ettiler. Tansiyonları ise 24 saat boyunca düzenli aralıklarla ölçüldü.

Pancar suyu tansiyonu düşürdü mü?

Pancar suyu içildikten yaklaşık altı saat sonra sistolik tansiyonda, yani tansiyon ölçümündeki büyük değerde, bir düşüş eğilimi görüldü.

Tüm katılımcılar birlikte değerlendirildiğinde sonuç kesin bir bilimsel sonuca ulaşacak kadar güçlü değildi. Ancak erkek katılımcılarda pancar suyu içildikten sonra sistolik tansiyonun plasebo içeceğe kıyasla yaklaşık 4–5 mmHg daha düşük olduğu görüldü.

Bu sonuç pancar suyunun özellikle bazı kişilerde tansiyon üzerinde olumlu ve kısa süreli bir etkisi olabileceğini düşündürüyor. Bununla birlikte araştırmanın yalnızca 30 kişiyle yapıldığını ve anlamlı sonucun sadece erkeklerden oluşan alt grupta görüldüğünü unutmamak gerekiyor.

Başka bir ifadeyle bu araştırma, “Pancar suyu kesinlikle herkesin tansiyonunu düşürür” demiyor. Ancak pancarın kalp dostu bir beslenme düzeni içinde değerlendirilmesini destekleyen umut verici bir ipucu sunuyor.

Bu etki nereden geliyor?

Pancarın bu olası faydasının temelinde içerdiği doğal nitratlar bulunuyor.

Bu nitratlar vücutta nitrik okside dönüştüğünde damarların gevşemesine yardımcı olabiliyor. Damarların genişlemesi, kanın daha rahat dolaşmasını ve damar duvarlarına uygulanan basıncın azalmasını sağlayabiliyor.

Bu özellik yalnızca pancarda bulunmuyor. Roka, ıspanak, marul, kereviz ve su teresi gibi sebzeler de doğal nitrat bakımından zengin.

Günlük hayatımızda nasıl uygulayabiliriz?

Araştırmada tek seferde oldukça yüksek miktarda, yaklaşık 500 gram pancar-elma suyu kullanıldı. Bu nedenle araştırmanın sonucunu, herkesin her gün bu miktarda pancar suyu içmesi gerektiği şeklinde yorumlamak doğru olmaz.

Bunun yerine pancarı ve diğer nitrat bakımından zengin sebzeleri günlük beslenmeye doğal yollarla ekleyebiliriz:

• Haşlanmış veya fırınlanmış pancarı salatalara ekleyebiliriz.

• Çiğ pancarı rendeleyerek yoğurtlu mezelerde ya da salatalarda kullanabiliriz.

• Pancar, elma, limon ve zencefille evde bir içecek hazırlayabiliriz.

• Pişmiş pancarı humusa, çorbalara veya sebze soslarına katabiliriz.

• Roka, ıspanak ve diğer yeşil yapraklı sebzelere soframızda daha sık yer verebiliriz.

Buradaki amaç pancarı mucizevi bir tedavi gibi görmek değil; onu sebze, meyve, tam tahıl ve sağlıklı yağlardan oluşan dengeli bir beslenme düzeninin parçası haline getirmek.

Unutulmaması gerekenler

Pancar suyu sağlıklı bir beslenme düzenine güzel bir katkı sağlayabilir, ancak tansiyon ilacının yerine geçmez. Tansiyon ilacı kullananların, tansiyonu genellikle düşük olanların veya böbrek hastalığı nedeniyle özel beslenmesi gerekenlerin düzenli ve yoğun pancar suyu tüketmeden önce doktorlarına danışmaları gerekir.

Pancar yedikten sonra idrarın veya dışkının pembe-kırmızı bir renk alması da mümkündür. İlk kez görenler için şaşırtıcı olsa da bu durum çoğunlukla zararsızdır.

Kısacası

Bu araştırma, pancar suyunun doğal nitrat içeriği sayesinde sistolik tansiyonun düşürülmesine yardımcı olabileceğini gösteriyor. Ancak çalışma küçük, etki kısa süreli ve belirgin sonuç yalnızca erkek katılımcılarda görülmüş. Dolayısıyla daha geniş ve uzun süreli araştırmalara ihtiyaç var.

Yine de pancarı, roka ve ıspanak gibi nitrat bakımından zengin sebzelerle birlikte sofraya daha sık eklemek; kalp ve damar sağlığını destekleyen dengeli bir beslenme düzeni oluşturmanın lezzetli ve kolay yollarından biri olabilir.

Araştırma kaynağı: Coles LT, Clifton PM. Effect of beetroot juice on lowering blood pressure in free-living, disease-free adults: a randomized, placebo-controlled trial. Nutrition Journal. 2012;11:106. https://doi.org/10.1186/1475-2891-11-106